Pięć elementów formacji uczniów-misjonarzy

Program duszpasterski Kościoła w Polsce na rok 2025/2026 przebiega pod hasłem „Uczniowie-misjonarze”. Warto spojrzeć na formacje uczniów-misjonarzy wobec wyzwań współczesności.

Dokument z Aparecida z 2007 roku to końcowy dokument V Ogólnej Konferencji Episkopatów Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAM), zatytułowany „Jesteśmy uczniami i misjonarzami Jezusa Chrystusa”. Dokument ten podkreśla potrzebę nawrócenia pastoralnego, wzywa do misyjności oraz kładzie nacisk na życie Kościoła jako wspólnoty uczniów. Dokument ten oferuje spostrzeżenia, które pomagają odpowiedzieć, z perspektywy wiary, na współczesną rzeczywistość. W ramach formacji ucznia-misjonarza Dokument podkreśla znaczenie słowa „proces”.

Pięć elementów przedstawionych w Dokumencie z Aparecida to: spotkanie z Jezusem Chrystusem, nawrócenie, bycie uczniem, wspólnota i misja (DOKUMENT Z APARECIDY, 278). Ta droga formacyjna odpowiada na współczesne potrzeby i wyzwania.

Pierwszy element stanowi podstawę wszelkiej formacji misyjnej: spotkanie z Jezusem Chrystusem; wszystko zaczyna się i umacnia w osobie Jezusa. To On wzywa nas i prowadzi do nieustannego naśladowania. Właśnie to jest wielkim wyzwaniem wiary w erze cyfrowej: tworzenie przestrzeni do osobistego spotkania, zarówno w relacji ze wspólnotą uczniów-misjonarzy, jak i w osobie Mistrza. Nic nie zastępuje spotkań twarzą w twarz z innymi, konieczna jest autentyczna komunikacja, wynikająca z rzeczywistej interakcji między ludźmi.

Drugim elementem procesu formacji ucznia-misjonarza, przedstawionym w Dokumencie z Aparecida, jest nawrócenie, które jest odpowiedzią człowieka naśladującego Jezusa Chrystusa. Życie misyjne jest w swej istocie ciągłym nawracaniem: zmiana dokonuje się w podążaniu za Nim. Można zatem powiedzieć, że „bycie uczniem” dokonuje się na drodze i we wspólnocie. Istnieje niezmienny element uniwersalny, jakim jest naśladowanie słów i gestów Mistrza przez uczniów kontynuujących Jego misję, ale istnieje również aspekt zmienny jakim jest zmiana życia wynikająca ze zbawczego wydarzenia, która przejawia się w nawróceniu. Jeśli ten element procesu formacyjnego jest zgodny z ruchem współczesnego społeczeństwa, wspólnota uczniów-misjonarzy będzie stale reagować na wyzwania, jakie stawia współczesność. Warto podkreślić, że to nawrócenie dokonuje się w dialogu i udziale wspólnoty. Uczniowie, żyjąc dynamiką „Kościoła w drodze”, zmieniają się, ponieważ wyjście poza siebie, aby spotkać drugiego, nieuchronnie wywołuje egzystencjalny ruch w życiu misyjnym.

Trzecim aspektem formacyjnym, o którym mówi Dokument z Aparecida, jest bycie uczniem. Pomaga ono wspólnocie chrześcijańskiej w poznawaniu wiary i dojrzewaniu aspektu miłości, który przejawia się w naśladowaniu. Zazwyczaj ulega się pokusie sprowadzenia bycia uczniem do aspektu intelektualnego, ale to właśnie drugi element – miłość – pozwala naśladowcom Mistrza uczyć się kochać drugiego tak, jak Jezus Chrystus: „Człowiek stale dojrzewa w poznawaniu, miłości i naśladowaniu Jezusa Mistrza, zgłębiając tajemnicę Jego osoby, Jego przykładu i Jego doktryny” (Dokument z Aparecidy, 278).

Czwartym elementem procesu formacji ucznia-misjonarza jest wspólnota. Bycie Kościołem i bycie misjonarzem nabierają sensu w słowie wspólnota, ponieważ nie ma wiary chrześcijańskiej ani dynamizmu misyjnego bez wspólnoty. Dokument z Aparecida wyjaśnia, że „życie chrześcijańskie nie może istnieć poza wspólnotą: w rodzinach, w parafiach, we wspólnotach życia konsekrowanego” (DOKUMENT Z APARECIDY, 278). Warto jednak podkreślić, że koncepcja wspólnoty, czyli wspólnego domu, kształtuje się w stopniowym doświadczeniu życia: zaczyna się w rodzinie, rozciąga się na Kościół i szkołę, a następnie rozszerza się na społeczeństwo.

Piątym aspektem procesu formacji uczniów-misjonarzy jest misja; jest ona odpowiedzią osobistego spotkania, stopniowej zmiany życia, bycia uczniem i wspólnoty. Misja jest zobowiązaniem się do wiary chrześcijańskiej, torując drogę wszelkiemu dziełu Kościoła, działalności misyjnej wyrażającej się w głoszeniu i doświadczeniu tożsamości z innymi i z samym sobą we wspólnocie. Misja jest proporcjonalna do spotkania z Bogiem i podobnie „gdy poznajemy i kochamy swego Pana, odczuwamy potrzebę dzielenia się z innymi radością bycia posłanym, pójścia w świat, aby głosić Jezusa Chrystusa, który umarł i zmartwychwstał” (DOKUMENT Z APARECIDY, 278). W Evangelii Gaudium papież Franciszek przedstawia trzy rodzaje wyrazów misji: misję jako działalność ewangelizacyjną w Kościele, który wychodzi z otwartymi drzwiami (EG, 46), misję jako „paradygmat wszelkiego dzieła Kościoła” (EG, 15) oraz misję jako wymiar egzystencjalny: „Jestem misją na tej ziemi i dlatego jestem na tym świecie” (EG, 273).

Pięć aspektów formacji uczniów-misjonarzy pomaga zrozumieć wagę procesu wzrostu i dojrzewania we wspólnocie i życiu misyjnym, postrzeganie egzystencjalnego wymiaru wiary i tożsamości chrześcijańskiej w kontekście ruchu, który realizuje się w ciele i strukturze. Nie ma ucznia bez wspólnoty; spełnienie i misja mają swoją istotę we wspólnocie uczniów, którzy jednoczą się w komunikacji i strukturze, które ich organizują i stanowią dla nich wyzwanie. 

ks. Artur Karbowy SAC – pallotyn, Wyższy Przełożony pallotynów w Rio de Janeiro. Często widywany z aparatem fotograficznym.

Blogoserfa – to projekt medialny pod patronatem radia Pallotti.FM. To przestrzeń wymiany myśli i twórczości naszych blogerów. Miejsce, które ma służyć refleksji. To również miejsce debaty na najważniejsze dla Kościoła, kultury i społeczeństwa tematy.