Círio de Nazaré

W drugą niedzielę października w Belém, stolicy stanu Pará na północy Brazylii, już od ponad 200 lat odbywa się “religijny karnawał” ku czci Królowej Amazonii. Religijne uroczystości trwają 15 dni, a ich kulminacyjnym punktem jest Msza odprawiona w katedrze. Po nabożeństwie ulicami miasta przeszła procesja, w której wzięło udział około 3 mln osób. Patronką całego wydarzenia jest Matka Boska z Nazaretu (Nazaré), nazywana też “Królową Amazonii”. Jej figura zajmuje centralne miejsce podczas Mszy, a następnie jest niesiona na czele procesji. W procesji bierze udział długi na 400 m i ważący 600 kg sznur, Corda do Círio, niesiony przez 7 tys. osób. Lina bierze udział w uroczystościach od 1855 r., kiedy to gwałtowne opady deszczu spowodowały zalanie targu. Wówczas figurkę Matki Boskiej ciągnął wóz, do którego zaprzężono wołu. Ponieważ zwierzę nie mogło wyciągnąć wozu, posłużono się sznurem, za pomocą którego udało się wydobyć pojazd.

Serca Brazylijczyków zwracają się ku Belém, gdzie obchodzony jest Círio de Nazaré, jedno z największych świąt religijnych na świecie. Círio to coś więcej niż procesja: to wyraz wiary, która porusza ludzi, ciche głoszenie Ewangelii Kościoła podążającego za Maryją i widzialne świadectwo, że Bóg wciąż działa pośród nas.

Kontemplując procesje z Belém, uświadamiamy sobie, że Círio jest prawdziwym sakramentem nadziei. Miliony ludzi gromadzą się na ulicach, modląc się, śpiewając, płacząc, dziękując i prosząc o pomoc. Każdy krok wiernych jest modlitwą; każda zapalona świeca jest aktem wiary; każda łza jest ofiarą. Ludzie nie idą na spotkanie z prostym wizerunkiem: idą na spotkanie z Matką Jezusa, która prowadzi nas do swojego Syna.

Wspaniałość tej uroczystości imponuje nie tylko liczbą wiernych, ale także duchową siłą, która z niej płynie. Mężczyźni, kobiety, osoby starsze, dzieci i całe rodziny idą ramię w ramię, zjednoczeni wspólną miłością. W linie ciągnącej wóz widzimy splatające się cierpienia i nadzieje mieszkańców Amazonii – ludu, który zna wartość wspólnej wiary i który nawet w obliczu trudności nigdy nie przestaje dziękować.

Kościół w całej Brazylii raduje się świadectwem wiary mieszkańców Pará. Círio to dar, jaki Belém ofiarowuje całemu narodowi. Przypomina nam, że wiara katolicka nie ogranicza się do murów kościołów, ale objawia się w samym sercu życia, na placach, na ulicach, w konkretnych gestach miłości i dzielenia się. W każdą drugą niedzielę października stolica Pará staje się ołtarzem Brazylii.

Celebrowanie Círio de Nazaré to celebrowanie tajemnicy Wcielenia: Boga, który staje się bliski, który podąża za swoim ludem, który pozwala się dotknąć ludzkimi rękami. Maryja, Matka z Nazaretu, jest ikoną tej pełnej miłości obecności Boga. Kroczy przed swoimi dziećmi, wstawiając się za nimi, pocieszając, witając i wskazując im drogę do Jezusa. W Círio cały Kościół podąża z Maryją i uczy się od Niej drogi wiary.

W Jubileuszowym Roku Nadziei, Círio nabiera jeszcze głębszego znaczenia. Jubileusz zachęca nas do ponownego odkrycia piękna chrześcijańskiej nadziei, która wypływa z pewności, że Bóg nie opuszcza swojego ludu. Mieszkańcy Pará, swoją żywą i wytrwałą wiarą, pokazują nam, że nadzieja odnawia się z każdym krokiem ku Matce Bożej. Maryja jest Niewiastą nadziei, Tą, która uwierzyła w obietnice Pana i pozostała niezłomna nawet w obliczu cierpienia. Patrząc na Nią, Kościół uczy się nadziei i ufności.

Círio jest również znakiem komunii kościelnej. Tłum przemierzający ulice Belém reprezentuje oblicze Kościoła misyjnego. Nikt nie idzie sam. Każdy wierny jest częścią wspólnoty, która modli się, celebruje i ofiarowuje siebie. To Duch Święty prowadzi tę żywą procesję, przemieniając pobożność ludową w wielki akt uwielbienia.

Liturgia Círio, w swoich mszach, nowennach i procesjach, ukazuje głęboką harmonię między wiarą a życiem. Kiedy ludzie śpiewają, modlą się i kroczą, celebrują Eucharystię własnymi krokami. To Słowo Boże staje się gestem. To wiara przekłada się na pielgrzymkę. Ołtarz rozciąga się na ulice, a Ewangelia odnajduje swoje oblicze w pielgrzymującym tłumie. Oto piękno wcielonej liturgii: uwielbienie, które rodzi się z życia i powraca do przemienionego życia.

Świadectwo mieszkańców Amazonii jest dla całej Brazylii zaproszeniem do duchowej odnowy. W świecie tak często naznaczonym obojętnością i pośpiechem, Círio uczy nas zatrzymania się, kontemplacji i dziękczynienia. W czasach, gdy tak wielu traci nadzieję, mieszkańcy Belém pokazują nam, że nadzieja odradza się, gdy idziemy razem, gdy dzielimy się wiarą i zaufaniem do Boga.

Obchodząc Círio de Nazaré, jesteśmy zaproszeni do doświadczenia również naszej własnej „wewnętrznej świecy”: podróży serca ku Chrystusowi. Każdy z nas ma do przebycia duchową podróż, z jej obietnicami, bólem i radościami. Maryja idzie z nami, ucząc nas wytrwałości i zachowywania wszystkiego w sercu.

W Roku Jubileuszowym Círio zaprasza nas, byśmy byli pielgrzymami nadziei. Niech każdy wierzący, w swojej wspólnocie, głęboko przeżywa wiarę, która porusza mieszkańców Belém. Obyśmy nauczyli się nieść „linę” solidarności, przyciągając się nawzajem do Boga. Obyśmy uczyli się od mieszkańców Pará, jak przemieniać pobożność w misję, a pobożność ludową w zaangażowanie w Ewangelię.

Círio de Nazaré jest w swej istocie wielką pochwałą życia i komunii. To Brazylia klęcząca przed Bogiem przez Matkę Bożą. To Amazonia wznosząca modlitwę za całą ludzkość. Niech Círio rozpali w każdym z nas pragnienie bycia budowniczymi pokoju, sługami wiary i posłańcami nadziei.

W 2013 r. uroczystości Círio de Nazaré zostały wpisane na listę dziedzictwa UNESCO.

ks. Artur Karbowy SAC – pallotyn, Wyższy Przełożony pallotynów w Rio de Janeiro. Często widywany z aparatem fotograficznym.