Po niedawnych wydarzeniach w Grojcu, które wstrząsnęły polską opinią publiczną, zastanawia brak odpowiedniej formacji wiernych tamtejszej parafii w zakresie posłuszeństwa kościelnego. Problem ten przejawia się przede wszystkim w postawie polegającej na przedkładaniu autorytetu proboszcza, ks. Zborka, nad autorytet biskupa Romana Pindla, a wręcz na absolutyzowaniu roli tego pierwszego przy jednoczesnym pomniejszaniu znaczenia urzędu biskupiego, a nawet demonizowaniu osoby samego biskupa.
Tłum, który w nocy z 4 na 5 października próbował przemocą wymusić na biskupie przywrócenie ks. Zborka na stanowisko proboszcza, sprawowane przez niego przez ostatnie 28 lat, wykazywał się wzmożoną agresją i uporczywie odmawiał zaakceptowania zaistniałej sytuacji. Działo się to pomimo zakończenia postępowania odwoławczego w Watykanie, którego rozstrzygnięcie okazało się niekorzystne dla prezbitera.
Biskup, pragnąc podjąć dialog ze wspólnotą parafialną, osobiście przybył do Grojca na spotkanie z radą parafialną. Po jego zakończeniu zgromadzony tłum szczelnie otoczył kościół i postawił biskupowi ultimatum: albo przywróci odwołanego proboszcza, albo nie zostanie wypuszczony. Ostatecznie biskup Roman Pindel musiał opuścić świątynię w asyście policji. W trakcie tych wydarzeń niektórzy zgromadzeni wykrzykiwali hasła takie jak: „Nie mamy już biskupa”, a także posługiwali się lekceważącym określeniem „pan Pindel” Nie wspomnę szarpaniny i o ataku fizycznym na biskupa.
Sformułowania te, używane przez osoby podburzające tłum przeciwko własnemu biskupowi, mogą świadczyć o mentalnym zerwaniu więzi z pasterzem diecezji, a w konsekwencji o poważnym zachwianiu poczucia jedności z Kościołem powszechnym. Protestujący zdają się nie przyjmować do wiadomości rozstrzygnięcia postępowania, które podtrzymało decyzję o odwołaniu proboszcza. Co więcej, po niedawnym ujawnieniu przez ks. Zborka treści stawianych mu zarzutów część jego zwolenników nadal umniejsza ich znaczenie.
Postawę tę można próbować wyjaśnić za pomocą psychologicznego zjawiska określanego mianem efektu aureoli. Polega ono na tym, że ogólne pozytywne wrażenie dotyczące danej osoby, wynikające na przykład z jej osiągnięć, charyzmy czy pozycji społecznej, wpływa na przypisywanie jej również innych pozytywnych cech. W rezultacie osoby pozostające pod wpływem tego mechanizmu mogą nieświadomie odrzucać lub bagatelizować informacje niezgodne z dotychczasowym, wyidealizowanym obrazem człowieka. W omawianym przypadku mogłoby to tłumaczyć trudności części parafian z pogodzeniem pozytywnego wizerunku wieloletniego duszpasterza z zarzutami, które stały się podstawą jego odwołania.
Opisane wydarzenia rodzą pytanie, czy dla części wiernych z Grojca ważniejsza od zachowania ewangelicznej jedności nie stała się potrzeba utrzymania dotychczasowego porządku oraz komfortu psychicznego, jaki przez lata zapewniała im obecność ks. Zborka.
W tym kontekście należy również zapytać, czy w prowadzonej przez niego formacji parafialnej dostatecznie uwzględniano zagadnienia jedności Kościoła i chrześcijańskiego posłuszeństwa, zakorzenione w Ewangelii oraz pismach apostolskich (por. J 17,21; 1 Kor 12,12–27; Hbr 13,17). Nie można przy tym zapominać o tradycji patrystycznej, w której szczególne miejsce zajmuje nauczanie o jedności wspólnoty kościelnej wokół biskupa. Święty Ignacy Antiocheński w Liście do Kościoła w Magnezji napomina wiernych:
„Zaklinam was, starajcie się wszystko czynić w zgodzie Bożej pod kierunkiem biskupa, który zastępuje wam Boga”.
Nie przeczę, że ks. Zborek mógł być dobrym i empatycznym duszpasterzem, który przez lata budował ze swoimi parafianami relacje oparte na szczerej trosce, życzliwości i miłości. Należy jednak pamiętać, że urząd proboszcza wiąże się nie tylko z obowiązkami wobec powierzonych mu wiernych, lecz także z odpowiedzialnością względem biskupa diecezjalnego i całej wspólnoty Kościoła. Oba te wymiary posługi pozostają ze sobą nierozerwalnie związane.
Posłuszeństwo prawu kanonicznemu i prawowitej władzy kościelnej nie jest bowiem jedynie formalnością administracyjną, lecz stanowi istotny element odpowiedzialności wynikającej z przyjętych święceń oraz powierzonej misji duszpasterskiej.
Biskup Roman Pindel, jako pasterz diecezji, posiada określone prawem kanonicznym kompetencje do odwołania proboszcza, a zasadność podjętej przez niego decyzji została podtrzymana w toku postępowania przed właściwymi organami Stolicy Apostolskiej. W tym miejscu warto przywołać znaną sentencję: „Roma locuta, causa finita” – „Rzym przemówił, sprawa zakończona”.
Oznacza to, że w omawianej sytuacji rozstrzygnięcie właściwej władzy kościelnej powinno zostać uszanowane, nawet jeżeli pozostaje ono sprzeczne z osobistymi oczekiwaniami i przywiązaniem emocjonalnym części wiernych. Dobro i jedność Kościoła powszechnego nie mogą być podporządkowane wyłącznie subiektywnym odczuciom jednej wspólnoty parafialnej.
Katolik, świadomy swojej przynależności do Mistycznego Ciała Chrystusa, powinien dostrzegać, że Kościół nie kończy się na granicach jego parafii, a więź z ulubionym duszpasterzem nie może zastępować komunii z biskupem i całym Kościołem.
Wspólnocie parafialnej w Grojcu dedykuję fragment Pierwszego Listu św. Pawła Apostoła do Koryntian:
„A przeto upominam was, bracia, w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście byli zgodni, i by nie było wśród was rozłamów; byście byli jednego ducha i jednej myśli. Doniesiono mi bowiem o was, bracia moi, przez ludzi Chloe, że zdarzają się między wami spory. Myślę o tym, co każdy z was mówi: «Ja jestem Pawła, a ja Apollosa; ja jestem Kefasa, a ja Chrystusa». Czyż Chrystus jest podzielony? Czyż Paweł został za was ukrzyżowany? Czyż w imię Pawła zostaliście ochrzczeni?” (1 Kor 1,10–13).
A zatem wy, mieszkańcy Grojca, do kogo należycie? Do ks. Zborka czy do Mistycznego Ciała Chrystusa, którym jest Kościół katolicki, a którego widzialną zasadą i fundamentem jedności w waszym Kościele partykularnym jest biskup Roman Pindel?
Michał Kasperek – student teologii na UPJP2, animator i członek stowarzyszenia Ruchu Światło-Życie oraz Rycerz Kolumba. Pochodzi z Chrzanowa. Główne tematy zainteresowań to: Mariologia, Nauka Społeczna Kościoła, Historia, Polityka i Muzyka sakralna.
Blogoserfa – to projekt medialny pod patronatem radia Pallotti.FM. To przestrzeń wymiany myśli i twórczości naszych blogerów. Miejsce, które ma służyć refleksji. To również miejsce debaty na najważniejsze dla Kościoła, kultury i społeczeństwa tematy. Zasady Blogosfery przedstawia Regulamin.


