Święty Augustyn

Badania nad świętym Augustynem są tak obszerne i wszechstronne, że niemal niemożliwe jest przedstawienie pełnego obrazu jego myśli, duszpasterstwa i praktyki kościelnej. Jego wpływ był znaczący w minionych wiekach, zwłaszcza w obecnym kontekście, gdzie jego idee odnoszą się do naśladowania Jezusa Chrystusa, teologii, nawrócenia, Kościoła i wspólnoty kościelnej. Był wybitnym autorem z końca IV wieku i początku V wieku, nauczającym w diecezji Hippona w Afryce Północnej. Święty Augustyn pisał głównie o realiach swoich czasów, ale miał również na uwadze Królestwo Boże, ostateczny cel ludzkości. Byliśmy świadkami wyboru kardynała augustiańskiego, Roberta Prevosta, który nazywał się Leon XIV, na papieża, dlatego ważne jest nas, aby zgłębić doktrynę świętego Augustyna.

Święty Augustyn był postacią o głębokim znaczeniu, zarówno filozoficznym, jak i teologicznym. Był polemistą, pisarzem i pastorem. Wiele cech Biskupa z Hippony wzajemnie się uzupełniało, czyniąc świętego Augustyna niezwykle ważną postacią dla życia Kościoła i świata. Łączył w sobie twórczą energię Tertuliana, bogactwo ducha Orygenesa oraz idee i refleksje największych filozofów, Platona i Arystotelesa. Po długiej podróży jako katechumen, żył życiem Jezusa Chrystusa i Jego Kościoła, stając się dobrym chrześcijaninem, mnichem, kapłanem i biskupem.

Doktor Łaski poruszał tajemnice chrześcijańskie. Czynił to z wielką pokorą i żarliwością ducha, determinując wielki postęp dogmatyczny, jakiego doświadczyła historia teologii we wszystkich epokach. W jego pismach odnajdujemy wagę łaski Bożej i ludzkiej odpowiedzialności, doktrynę dotyczącą tajemnicy Boga Trójjedynego, Odkupienia, Zbawienia ludzkości, sakramentów, Kościoła, eschatologii i ostatecznych rzeczywistości.

Był biskupem, który żył w jedności z Kościołem, w komunii z Biskupem Rzymu, a także troszczył się o ludzi swoich czasów, zwłaszcza cierpiących, ubogich i potrzebujących. Jego słowa o moralności koncentrowały się na przykazaniu miłości Boga i bliźniego jak siebie samego (por. Mt 22, 37-39). Mówił również obszernie o kwestiach społecznych, takich jak solidarność, pomoc potrzebującym i ubogim oraz dzielenie się. Uważał politykę za dobro wspólne wszystkich ludzi.

Święty Augustyn poszukiwał Prawdy zarówno na poziomie ludzkim, jak i boskim, twierdząc, że Jezus jest Prawdą (por. J 14, 6), do której wszyscy ludzie są powołani, by Go naśladować. Był przekonany o oryginalności doktryny chrześcijańskiej i katolickiej, broniąc jej przed różnymi grupami swoich czasów, takimi jak poganie, Żydzi, donatyści, manichejczycy, arianie i wszyscy ci, którzy nie szukali najwyższej Prawdy, Pana Jezusa. Bardzo ważną postawą był dialog ze wszystkimi ludźmi, nawet z przeciwnikami, okazując im szacunek, ale jednocześnie był niezłomny w swoich przekonaniach religijnych, biblijnych, duchowych, moralnych i ludzkich.

Święty Augustyn był wielkim pasterzem, naśladującym Jezusa Chrystusa i Kościół. We wspólnocie poszukiwał sensu pasterstwa w jedności z Jezusem, Pasterzem pasterzy. Określał siebie jako sługę Chrystusa i sługę sług Chrystusa Jezusa. Z tych rozważań czerpał pełną gotowość do służenia potrzebom wiernych, nie pragnąc być zbawionym bez ich obecności. Widział łaskę zbawienia udzielaną w sensie wspólnotowym, braterskim.

Nauczając, czuł więź z Mistrzem Jezusem Chrystusem, starając się jednocześnie dawać świadectwo Słowu Bożemu swoim życiem. Jednocześnie w jego życiu obecne było poczucie bycia uczniem Chrystusa, tak jak uczniowie Jezusa. W rozlicznych sporach, które poruszał, pragnął, aby wszyscy ludzie byli uczniami Pana, Mistrza, i aby szukali życia w jedności z Kościołem.

Mowa i praktyka świętego Augustyna były bardzo obiektywne w odniesieniu do jego biskupstwa i statusu chrześcijanina jako naśladowcy Pana w Kościele. Mówił: „Dla was jestem biskupem; z wami jestem chrześcijaninem”. Nie negował swojej misji wobec wiernych, ludu Bożego, w sensie bycia biskupem, ale zdawał sobie sprawę, że jest chrześcijaninem jak lud Boży, naśladowcą Jezusa Chrystusa. Mówił również, że powinien wypełniać powierzoną mu misję, nie ukrywając pewnego zaniepokojenia, ale pocieszał się faktem, że jest chrześcijaninem z całym ludem Bożym, który mu został powierzony.

Niech święty Augustyn będzie siłą miłości do Jezusa Chrystusa i Jego wspólnoty kościelnej. Tak jak on żył oddaniem się Kościołowi, Królestwu Bożemu, niech będzie wzorem dla nas, abyśmy mogli dawać siebie innym i pewnego dnia stać się uczestnikami Królestwa Niebieskiego.

ks. Artur Karbowy SAC – pallotyn, Wyższy Przełożony pallotynów w Rio de Janeiro. Często widywany z aparatem fotograficznym.