„Dziś w Limburgu w Niemczech ogłoszony błogosławionym zostaje ksiądz Richard Henkes, pallotyn, który zmarł z nienawiści do wiary w Dachau w 1945 roku” – powiedział papież Franciszek po modlitwie Anioł Pański do wiernych zgromadzonych na placu Świętego Piotra w niedzielę, 15 września 2019 roku. Papież ma nadzieję, że przykład tego nowego błogosławionego będzie „wsparciem również na naszej drodze do świętości”.
Kim jest ksiądz Richard Henkes?
Richard urodził się 26 maja 1900 roku w Ruppach, wiosce niedaleko Montabaur w Niemczech.
Planując zostać misjonarzem pallotyńskim w Kamerunie, w 1912 roku przeniósł się do Vallendar, gdzie spotkał pallotyna, księdza Józefa Kentenich, swojego kierownika duchowego. Tam młody człowiek z entuzjazmem włączył się w działalność nowo powstałego Zgromadzenia Mariańskiego, którego został dyrektorem sektora misyjnego.
Powołanie kapłańskie
W 1918 roku Richard został powołany do służby wojskowej w Darmstadt. W następnym roku ukończył studia i wstąpił do wspólnoty księży pallotynów. W 1921 roku, po przejściu kryzysu duchowego, złożył pierwsze przyrzeczenia u pallotynów. W 1925 roku przyjął święcenia kapłańskie w Limburgu. Ks. Richard Henkes nauczał w szkołach pallotyńskich. Od 1931 roku był nauczycielem na Śląsku, najpierw w Kietrzu (Katscher), a od 1937 roku w Ząbkowicach Śląskich (Frankenstein). Coraz częściej głosił kazania na pielgrzymkach i prowadził rekolekcje. Ponieważ wyraźnie podkreślał chrześcijański obraz człowieka w opozycji do narodowego socjalizmu, coraz bardziej popadał w konflikt z reżimem nazistowskim.
„Kaplica Szensztacka, wzniesiona w 1933 roku z inicjatywy bł. ks. Richarda Henkesa SAC przed pallotyńskim kolegium w Kietrzu (wówczas Katscher), została zaprojektowana na wzór kaplicy szensztackiej. Jest to prawdopodobnie pierwszy na świecie budynek wzorowany na sanktuarium Ruchu Szensztackiego, ponieważ idea budowy tzw. Sanktuariów Córek dokładnie według wzoru Prasanktuarium narodziła się dopiero 10 lat później, w 1943 roku, kiedy to w Urugwaju zbudowano pierwsze Sanktuarium” – czytamy w artykule Anny Kwaśnickiej.
Ostrzeżenia ze strony Gestapo
W 1941 roku wikariusz generalny Zgromadzenia, ks. Nathan von Branitz, powierzył mu stanowisko administratora parafii Strandorf w regionie Hultschner Ländchen (obecnie Czechy). Tam był świadkiem napiętej sytuacji między ludnością niemiecką a czeską i próbował ją mediować. Ze względu na swoją działalność i kazania przeciw nazizmowi i potępieniu mordów na niewinnych ludziach, stał się celem niemieckich władz. W związku z tym otrzymał kilka ostrzeżeń ze strony Gestapo.
Deportacja do Dachau
8 kwietnia 1943 roku został aresztowany za homilię wygłoszoną w Branitz, w której sprzeciwił się przenoszeniu chorych i niepełnosprawnych z miejscowych szpitali do obozów zagłady. Po krótkim pobycie w więzieniu w Raciborzu, 10 lipca tego samego roku deportowano go do obozu koncentracyjnego Dachau, gdzie był zmuszany do pracy w nieludzkich warunkach. Mimo to, pozostając wiernym swojej wierze, dzielił się jedzeniem z innymi więźniami, dodając im siły i odwagi.
W Dachau spotkał się i odbył wiele rozmów z ówczesnym profesorem Józefem Beranem, późniejszym kardynałem arcybiskupem Pragi. U swojego profesora nauczył się języka czeskiego, aby po wojnie służyć jako kapelan w Czechach. Przebywając w Dachau, opiekował się więźniami z Czech.
Epidemia i śmierć
Pod koniec wojny w Dachau wybuchła epidemia tyfusu. 11 lutego 1945 roku ksiądz Richard był jednym z niemieckich wolontariuszy, którzy pomagali chorym, mimo że zdawał sobie sprawę z śmiertelnego ryzyka, jakie narażał się z powodu epidemii. Po kilku tygodniach on również zaraził się tą chorobą. Zmarł 22 lutego 1945 roku.
Beatyfikacja
Mszy Świętej beatyfikacyjnej wczesnym popołudniem w niedzielę 15 września 2019 r. przewodniczył przewodniczący Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan, kardynał Kurt Koch. W uroczystości w katedrze w Limburgu wzięło udział około 1500 osób. Ks. Henkes został beatyfikowany jako „Męczennik Miłości”.
Oprócz biskupa diecezjalnego, bp. Georg Bätzing, i przełożonego generalnego Pallotynów, ks. Jacob Nampudakam, obecnych było wielu biskupów z Niemiec i innych krajów, a także kapłani i przedstawiciele władz politycznych. W uroczystości uczestniczył również ks. Vinzenz Henkes, bratanek bł. ks. Richarda Henkesa.
Kardynał Koch określił ks. Richarda Henkesa jako „wspaniałą postać wiarygodnego chrześcijanina, który dał świadectwo wiary”. Biskup Limburga Georg Bätzing podkreślił, że Henkes był człowiekiem wewnętrznie wolnym i żarliwym obrońcą godności jednostki: „Tylko wolne osobowości są w stanie ujść pokusom ducha czasu i podążać drogą Chrystusa”. Henkes nie tylko czytał i interpretował Słowo Boże, ale także żył nim jako „niosący krzyż za innych”. Szybko zdał sobie sprawę, że ideologia narodowego socjalizmu jest niezgodna z chrześcijańskim obrazem człowieka.
21 lutego jest dniem pamięci błogosławionego ks. Richarda Henkesa w liturgii Kościoła.
ks. Artur Karbowy SAC – pallotyn, Wyższy Przełożony pallotynów w Rio de Janeiro. Często widywany z aparatem fotograficznym.
Blogoserfa – to projekt medialny pod patronatem radia Pallotti.FM. To przestrzeń wymiany myśli i twórczości naszych blogerów. Miejsce, które ma służyć refleksji. To również miejsce debaty na najważniejsze dla Kościoła, kultury i społeczeństwa tematy.


